هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
258
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
ما بين « مكه » و « جدّه » در 6 جا « قهوهخانه عربى » است . اگرچه بهطور مرغوب نيست ، ولى باز رفع احتياج مىكند . اسامى آنها از اين قرار است : [ 1 ] رغامه [ 2 ] بيراده [ 3 ] بهره « 1 » [ 4 ] حدّه « 2 » [ 5 ] شمسى « 3 » [ 6 ] بوستان . روز يكشنبه ، بيست و دوّم ذى قعده 96 [ 12 ه . ق . ] [ بهره ] امروز وقت طلوع آفتاب ، به قريه « بهره » ، كه در وسط « جدّه » و « مكه » واقع است ، رسيده ؛ در آنجا رحل اقامت را انداختيم . اين قريه عبارت از چند خانهء عرب است ، كه همهء خان [ ه ] ها حصير و از ليف خرماست . كليّهء آباديش تا 50 خانوار مىشود . اين ده چشمه [ اى ] دارد ، [ كه ] از وسط اين آبادى جارى مىشود . منزلگاه مخصوص حجّاج نيست و منزلگاه قريهء « حدّه » است ؛ اما اغلب حجاج در آنجا نيز منزل كرده ، از آنجا يكسره وارد « مكه » مىشوند . چون در اين منزل شب را مانده بوديم ، شب ديگر ، 2 ساعت از شب گذشته ، به قريه « حدّه » رسيديم . [ حدّه ] از قرار تقرير « عبد الله » پسر « كاملى » ، قريه « حدّه » بزرگتر از قريهء « بهره » [ است ] . قريب به 100 خانوار است . در اين صفحات ، هيچجا لايق مكان زراعت نيست . همهء زمين از شدت حرارت آفتاب ، سوخته و سياه شده [ و ] « گندم » و ساير « حبوبات » را از خارج تحصيل مىنمايند . در خارج ده ، به اندك مسافتى ، در سمت يمين مناره [ اى ] برپا كردهاند ، كه علامت اوّل خاك « مكه » و « حرم شريف » است . از اين مكان تا « مكه » 4 فرسخ است و به جهت دخول « حرم » ، غسلى كه مستحب است ، در « بئر ميمون » با ساير مستحبات به عمل آورده شد . مسافت ما بين « مكه » و « جدّه » - على المشهور - 12 فرسخ است . اين بندهء حقير ، به حركت شتر حسابى كرده ، بدين قرار كه شتر در هر دقيقه 45
--> ( 1 ) . بحره ( Bahra ) يا بهره . ( 2 ) . Hadda . ( 3 ) . Ash shumaysi